อยากเป็นนักบินต้องเรียนอะไร เริ่มวางแผนตั้งแต่ ม.1

ลำดับแรกต้องทำความเข้าใจก่อนว่าอาชีพนักบินสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ นั่นคือ นักบินพาณิชย์ และนักบินทหาร ซึ่งพื้นฐานหลักสูตรการเรียนมีความใกล้เคียงกัน แต่อาจแตกต่างเล็กน้อยในเรื่องจุดประสงค์ รวมถึงรูปแบบการเรียนการสอน

นักบินพาณิชย์ VS นักบินทหาร ต่างกันอย่างไร ?

• นักบินพาณิชย์คือนักบินผู้ทำหน้าที่ในการขับเคลื่อนเครื่องบินของสายการบินต่าง ๆ ทั้งการขนส่งผู้โดยสาร การขนส่งสินค้า หรือรับจ้างขับเครื่องบิน เช่น เครื่องเช่าเหมาลำ นักบินการเกษตร ครูฝึกนักบิน ฯลฯ โดยต้องมีใบอนุญาต Commercial Pilot License หรือ CPL เป็นสิ่งยืนยันถึงทักษะของแต่ละคนตามมาตรฐานความปลอดภัยของการบินพลเรือน
• นักบินทหารคือนักบินผู้ทำหน้าที่ขับเคลื่อนเครื่องบินหรืออากาศยานประเภทต่าง ๆ ซึ่งผ่านหลักสูตรการฝึกอบรมการบินเฉพาะจากสถาบันการศึกษาของกองทัพ มีจุดประสงค์ตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา เช่น การตรวจตราความสงบเรียบร้อย การขนส่งทหาร ไปจนถึงการใช้ต่อสู้เมื่อเกิดสงคราม กองทัพแต่ละหน่วยจะมีรูปแบบการเรียนต่างกันไป ถือเป็นนักบินที่มีทักษะพิเศษด้านยุทธวิธี

อย่างไรก็ตามรูปแบบการเรียนพื้นฐานของทั้งนักบินพาณิชย์และนักบินทหารจะมีลักษณะเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ใครที่เคยผ่านการเรียนนักบินทหารมาก่อน หากสอบใบอนุญาต CPL ผ่านก็สามารถผันตัวสู่การเป็นนักบินพาณิชย์ได้เช่นกัน

สถาบันในเมืองไทยที่เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนในสายอาชีพนักบิน จะแบ่งออกเป็นนักบินพาณิชย์และนักบินทหาร ดังนี้

1. สถาบันการเรียนนักบินทหาร

ผู้เรียนจะต้องทำการสอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร จากนั้นจึงเลือกหลักสูตรด้านการบินเพื่อเรียนต่อกับโรงเรียนนายเรืออากาศฯ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (จปร.) หรือโรงเรียนนายเรือ อย่างไรก็ตามกรณีเป็นนักเรียนจ่า หรือพลทหาร ก็สามารถสอบเพื่อเลื่อนฐานะในการเข้าเรียนนักบินได้เช่นกัน โดยแต่ละสถาบันของกองทัพ มีเส้นทางการเรียน ดังนี้

• กองทัพอากาศ: สอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร (เลือกกองทัพอากาศ) เพื่อเรียนหลักสูตรนักบินที่โรงเรียนการบินกำแพงแสนในฐานะศิษย์การบิน หลังจบการศึกษาก็สามารถเข้าเรียนต่อกับโรงเรียนนายเรืออากาศฯ ซึ่งจะเน้นหลักสูตรเครื่องบินขับไล่
• กองทัพบก: สอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร (เลือกหลักสูตรนักบินทหารบก) เพื่อเรียนหลักสูตรนักบินที่โรงเรียนการบินทหารบก หลังจบการศึกษาก็สามารถเข้าเรียนต่อที่ จปร. ซึ่งจะเน้นหลักสูตรการบินเฮลิคอปเตอร์
• กองทัพเรือ: สอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร (เลือกทหารเรือ) จากนั้นเข้าเรียนต่อกับโรงเรียนนายเรือเพื่อให้ได้รับยศทหารสัญญาบัตร (เรือตรี) และสมัครเข้ารับการฝึกบินกับกองบินทหารเรือซึ่งจะเน้นทั้งการฝึกภาคพื้นดินและการฝึกบินกับเครื่องบินจริง

2. สถาบันการเรียนนักบินพาณิชย์

สำหรับผู้ที่วางแผนอยากเป็นนักบินพาณิชย์โดยตรง หลัก ๆ จะมีด้วยกัน 2 รูปแบบ ได้แก่

• Student Pilot: สอบชิงทุนของสายการบิน หากสอบผ่านสายการบินจะออกค่าเล่าเรียนให้ทั้งหมด เมื่อเรียนจบและได้ใบอนุญาต CPL แล้ว ต้องทำงานที่สายการบินนั้น ๆ ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้
• Qualified Pilot: การเรียนจบคณะการบินพาณิชย์ของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เพื่อให้ได้ใบอนุญาต CPL โดยสถาบันที่เปิดสอนหลักสูตรการบิน ได้แก่
  • สถาบันการบินพลเรือน หลักสูตรเทคโนโลยีการบินบัณฑิต และหลักสูตรการบินบัณฑิต
  • มหาวิทยาลัยกรุงเทพ คณะมนุษยศาสตร์และการจัดการการท่องเที่ยว สาขาวิชาการจัดการธุรกิจสายการบิน
  • มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาลัยการบินและคมนาคม และสาขาการจัดการธุรกิจการบิน
  • มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาวิศวกรรมการบินและอวกาศ
  • มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด คณะบริหารธุรกิจ สาขาการจัดการธุรกิจการบิน (หลักสูตรนานาชาติ)
  • มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง สำนักวิชาการจัดการ การจัดการธุรกิจการบิน

นอกจากนี้ยังมีสถาบันการบินเอกชนอื่น ๆ ที่เปิดหลักสูตรการบินพาณิชย์ระดับปริญญาตรี เช่น โรงเรียนการบินบูรพาทิศ

ก่อนจะเข้าสู่หลักสูตรการบินทั้งนักบินพาณิชย์และนักบินทหาร คำถามที่หลายคนคงสงสัยไม่ต่างกันคือ อยากเป็นนักบินต้องเรียนอะไร ? ตั้งแต่เริ่มต้น ต้องบอกว่าหากเด็ก ๆ มีความฝันอยากเป็นนักบิน ต้องพัฒนาตนเองตั้งแต่ระดับ ม.1 โดยเน้นการเรียนรายวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ เมื่อขึ้นสู่ระดับ ม.ปลาย ก็ต้องเน้นเรียนรายวิชาฟิสิกส์

อีกปัจจัยที่สำคัญมากนั่นคือ เวชศาสตร์การบิน หรือสภาพร่างกายและจิตใจที่ต้องพร้อมสำหรับการเป็นนักบิน เช่น

• ส่วนสูงประมาณ 165–170 เซนติเมตรขึ้นไป (ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของสายการบิน)
• ระดับสายตาสั้น / ยาว ตามเงื่อนไขของสายการบินและสามารถแก้ไขให้เป็นปกติได้
• สามารถว่ายน้ำได้
• มีทัศนคติที่ดีเกี่ยวกับอาชีพ
• ไม่มีประวัติโรคทางจิตเวชรุนแรง

หากเด็ก ๆ มีความมุ่งมั่นชัดเจนว่าในอนาคตต้องการทำอาชีพนักบิน ที่โรงเรียนดาวนายร้อย มีหลักสูตรเตรียมนักบินเปิดสอน โดยเน้นการเรียนการสอนทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติจริง ปูพื้นฐานตั้งแต่ระดับ ม.1 เพื่อให้นักเรียนเข้าใจและตั้งเป้าหมายของตนเองชัดเจน รายวิชาสำคัญต่าง ๆ ได้แก่ ฟิสิกส์การบิน, คณิตศาสตร์การนำร่อง, Aviation English, ระบบอากาศยาน บุคลิกภาพและจิตวิทยานักบิน จะได้เรียนครบถ้วน พร้อมสำหรับการมุ่งหน้าเข้าสู่มหาวิทยาลัยหรือโรงเรียนการบิน อีกทั้งยังช่วยให้สามารถวางแผนเรียนต่อ ประเมินค่าใช้จ่ายการเรียน ไปจนถึงรู้แนวทางสอบใบอนุญาตง่ายกว่าเดิม